Cách đo tốc độ ổ cứng ngoài / USB trên Mac, và đọc hiểu các con số

macOS không có công cụ đo tốc độ tích hợp

Ngườ dùng Windows dùng CrystalDiskMark để benchmark ổ đĩa, nhưng macOS không đi kèm bất kỳ công cụ đo tốc độ nào. Đo tốc độ đọc/ghi của ổ cứng ngoài hay USB đòi hỏi phần mềm bên thứ ba.

Lựa chọn phổ biến trên Mac là Blackmagic Disk Speed Test: miễn phí, trực quan, một cú nhấp cho số đọc/ghi tuần tự. Nhưng nó chỉ đo truyền tuần tự file lớn (không có hiệu năng ngẫu nhiên 4K) và chỉ đưa con số thô mà không giải thích gì. Một con số thấp đáng ngờ vẫn khiến bạn phải đoán lỗi do ổ, do cáp hay do cổng.

Những con số nào thực sự quan trọng

Một bài benchmark đầy đủ bao phủ bốn kịch bản (các cấu hình chuẩn của CrystalDiskMark):

• Đọc/ghi tuần tự (copy file lớn): tốc độ truyền thư viện video và ảnh, con số được quan tâm nhất;
• Tuần tự hàng đợi thấp: cảm giác thực tế của các bản copy đơn nhiệm hằng ngày;
• Đọc/ghi ngẫu nhiên 4K (hàng đợi cao): hiệu năng trong tải nặng file nhỏ như ổ hệ thống và cơ sở dữ liệu;
• Đọc/ghi ngẫu nhiên 4K (một hàng đợi): độ phản hồi bạn cảm nhận khi mở thư mục đầy file nhỏ hay khởi chạy ứng dụng.

Tốc độ bao nhiêu là bình thường? Bảng tra nhanh

So kết quả đọc tuần tự của bạn với các mốc tham chiếu sau:

• Dưới 45 MB/s: gần như chắc chắn đang chạy trên kênh USB 2.0, đổi sang cáp USB 3.x / Thunderbolt cắm trực tiếp vào Mac;
• 80–160 MB/s: dải bình thường của ổ cứng cơ 2,5 inch (HDD);
• 200–470 MB/s: điển hình của SSD trên USB 3.x (5Gbps);
• 470–950 MB/s: USB 3.1 Gen 2 (10Gbps) tốc độ đầy đủ;
• Trên 950 MB/s: vùng Thunderbolt / USB 4 (40Gbps), bạn đang tiến gần giới hạn của chính ổ đĩa.

Ba lý do phổ biến khiến tốc độ thấp

Con số thấp không nhất thiết nghĩa là ổ đĩa sắp hỏng. Theo xác suất, nguyên nhân thường là một trong ba:

• Nút thắt cổng hoặc cáp: cáp chỉ sạc (không dây dữ liệu) hoặc cổng/hub USB 2.0 giới hạn bạn quanh 40 MB/s;
• Cạn cache SSD: nhiều SSD giá rẻ dựa vào cache SLC để đạt tốc độ cao; ghi lớn liên tục làm cạn cache và tốc độ có thể tụt 40% trở lên, hành vi bình thường, nhưng đáng quan tâm với tải liên tục như dựng video;
• Tốc độ ghi thấp bất thường: khi tốc độ ghi của SSD rơi xuống dưới một phần ba tốc độ đọc, hãy nghi ngờ cạn cache, bóp xung do nhiệt hoặc sức khoẻ ổ xuống cấp, sớm sao lưu dữ liệu quan trọng.

Benchmark một cú nhấp với chẩn đoán tự động trong DiskBee

Công cụ đo tốc độ ổ đĩa miễn phí tích hợp trong DiskBee theo phương pháp CrystalDiskMark: bốn cấu hình từ tuần tự đến ngẫu nhiên 4K, ghi và đọc đo riêng, hiển thị trên hai đồng hồ với đường cong tốc độ trực tiếp và IOPS. Ba cỡ bài kiểm tra, 512MiB nhanh, 1GiB chuẩn, và bài bền 4GiB thiết kế riêng để phơi bày cạn cache SSD và bóp xung nhiệt.

Khác với con số trần của Blackmagic, mỗi lượt chạy kết thúc bằng phân tích thông minh: phát hiện bạn có đang kẹt trên kênh USB 2.0 không, SSD có cạn cache giữa chừng khi ghi không, hay tốc độ ghi có thấp bất thường không, và nói cho bạn biết phải làm gì. Kết quả có thể copy và chia sẻ một cú nhấp. Vì benchmark chạy qua kênh đọc-ghi NTFS của chính ứng dụng, các con số phản ánh tốc độ thực tế bạn trải nghiệm khi copy file.

Lưu ý: tính năng đo tốc độ dùng miễn phí và có trong cả bản tải từ website lẫn bản Mac App Store; ở bản Mac App Store, chỉ cần chọn ổ đĩa cần đo khi được nhắc ở lần chạy đầu để cấp quyền truy cập (yêu cầu sandbox của hệ thống). Bài kiểm tra ghi một file tạm được dọn tự động, tránh các hoạt động đĩa khác trong khi đo.

Tóm lại

Chạy benchmark thì dễ; đọc hiểu con số mới là phần khó. Ghi nhớ ba điểm neo: dưới 45 MB/s chỉ về kênh USB 2.0; tụt ghi liên tục khoảng một nửa là dấu hiệu kinh điển của cạn cache SSD; và tốc độ ghi liên tục dưới một phần ba tốc độ đọc thì nên kiểm tra sức khoẻ ổ. Công cụ benchmark có phân tích tích hợp bỏ qua bước nghiên cứu và trao thẳng kết luận cho bạn.